Leren in de Social Profit

Impuls tot evolueren

Collectieve reflectiesessie

terug

De bedoeling van een collectieve reflecteersessie is het in (project)team vergaderen over en het informatie halen uit succesvolle verwezenlijkingen en/of mislukte opdrachten/projecten. In een reflectiesessie geef je betekenis aan de dingen die zich hebben voorgedaan. Daardoor herken je in toekomstige situaties bepaalde hardnekkige problemen en kun je er anders en beter op inspelen.

Door te reflecteren kan je volgende resultaten behalen:

  • Je leert anders te kijken naar een situatie die zich heeft voorgedaan. Dat kan zelfs heel extreem uitpakken: het probleem wordt dan de oplossing.
  • Je krijgt zicht op wat er nodig is, stappen die je kunt zetten.
  • Het helpt om transparant te zijn naar elkaar. Dat levert een helderder verwachtingspatroon op en daar waar dat toch anders loopt is er sneller een gesprek over de verwachtingen over en weer.
  • Het maakt je alert. Je leert bepaalde typen signalen te herkennen. Zo weet je wanneer je pas op de plaats moet maken en wanneer je in actie moet komen.
  • Je blijft verbonden met het projectdoel of de collectieve ambitie.
  • Reflectiesessies kunnen, los van de inhoud, de piketpaaltjes in het proces verzorgen. Dat geeft houvast bij een project waarvan je de uitkomst nog niet weet.

Tips om te reflecteren

  • Reflecteren vergt tijd en dus moet je geen tijdsdruk op een reflectiesessie leggen.

  • Reflecteren vraagt om een bepaalde gemoedstoestand. Je moet erin komen. Het helpt als de setting informeel is. Dat lukt bijvoorbeeld als je bij elkaar op bezoek gaat en niet telkens op dezelfde plaats afspreekt. Eventueel kan een buitenstaander het proces begeleiden en zorgen voor passende werkvormen zodat het praten ook tot conclusies leidt.

  • De belangrijkste ingrediënten voor reflectiesessies zijn openheid en eerlijkheid. Als die ingrediënten aanwezig zijn, kan wat misliep worden benoemd.
  • Werk met cases uit eigen praktijk, zo wordt de reflectie waardevol en komt het niet ‘bovenop’ het dagelijks werk. Vragen die helpen:
    • Noem eens een situatie waarin jij het verschil maakte?
    • Op welk moment in je werk werk je in ‘flow’ (doorklik naar ‘leren als uitdagende volgende stap’)
    • Ben je de laatste tijd anders gaan werken? Voorbeelden?
    • Ben je vraagstukken anders gaan aanpakken? Voorbeelden?

  • Vertrekken vanuit activiteiten waarin mensen succesvol waren, zorgen voor een stimulerende reflectie. Vragen die helpen:
    • Waar ben jij trots op?
    • Wanneer kreeg jij voor het laatst een compliment? Waar ging dat over?
    • Wannneer gaf jij voor het laatst een compliment? Aan wie? Waarvoor?
    • Wat is in dit project ieders bijdrage geweest?

  • Doorbreek bestaande patronen: Als je leerprocessen wilt bevorderen die leiden tot verbetering en vernieuwing, is het doorbreken van oude patronen noodzakelijk. Vragen die helpen:
    • Wanneer ging jij fluitend naar je werk?
    • Stel je voor… je zou elke dag fluitend naar je werk gaan. Hoe zou je werk er dan uitzien?
    • Welke situatie zou er dan anders uit gaan zien dan nu? Beschrijf!
    • Stel je voor… jouw team krijgt over twee jaar de prijs voor het beste team van het jaar. Waarvoor verdienen jullie die prijs?
  • Laat mensen gezamenlijk betekenis geven aan wat er gebeurt. Leren en innoveren doe je samen, het gaat om samenwerkend leren. De methode van storytelling, en specifiek de leergeschiedenissen, faciliteren dit. Vragen die hierbij helpen:
    • Wat beluister jij in dit verhaal?
    • Waar is dit volgens jou een voorbeeld van?
    • Herken jij dat?
    • Wat is voor jou belangrijk in dit verhaal?

Meer lezen?

Reflectie op het werk om leren te bevorderen. Een literatuuronderzoek (Suzanne Verdonschot, 2007)

terug